Veel starters vragen zich af: kan ik een huis kopen als ik nog een studieschuld heb? Het korte antwoord is: ja, dat kan. Maar je studieschuld heeft wel invloed op hoeveel je kunt lenen. In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe dat werkt.
Welke gegevens van DUO gebruiken geldverstrekkers?
Sinds 2024 kijken geldverstrekkers vooral naar één ding: wat betaal je per maand aan DUO?
Dat maandbedrag bestaat uit rente en aflossing samen. Dit heet de annuïtaire maandlast. Dit is de basis van de hypotheekberekening.
Daarnaast spelen deze punten mee:
Onder welk stelsel val je?
- SF15 (15 jaar terugbetalen)
- SF35 (35 jaar terugbetalen)
De looptijd bepaalt hoe hoog je maandbedrag is.
Wat is je DUO-rente?
Bijvoorbeeld van 2026:
- SF15: 2,29%
- SF35: 2,33%
Deze rente beïnvloedt je maandlasten, en dus je leencapaciteit.
In welke fase zit je: aanloopfase of aflosfase?
Sommige geldverstrekkers kijken niet alleen naar wat je nu betaalt, maar ook naar wat je volgens de standaardregels zou moeten betalen. Wanneer je in de aanloopfase zit en dus nog geen aflossingen doet, wordt er vaak al wel rekening gehouden met wat je in de toekomst per maand moet gaan aflossen.
Wat is je openstaande saldo?
Dit is meestal niet meer het belangrijkste uitgangspunt, maar wordt wel gebruikt om de maandlast te controleren of te berekenen.
Bij een hypotheekaanvraag lever je meestal een overzicht of screenshot uit “Mijn DUO” aan. Dat is vaak voldoende, want daar staan alle bovenstaande punten vermeld.
Wordt er echt gekeken naar je werkelijke maandlast?
Ja. Sinds 2024 is het standaard dat geldverstrekkers uitgaan van je maandelijkse DUO-bedrag.
Maar let op: met “werkelijke maandlast” bedoelen ze meestal het bedrag dat volgens de officiële regels bij jouw schuld hoort. Dus niet altijd het tijdelijk lagere bedrag dat je betaalt via een betalingsregeling of draagkrachtmeting.
Als jij tijdelijk minder betaalt, kan de geldverstrekker toch rekenen met het normale maandbedrag.
Wat is de bruteringsfactor?
Je DUO-maandlast telt in de hypotheekberekening zwaarder mee dan het bedrag dat je daadwerkelijk betaalt. Dat gebeurt via de bruteringsfactor (ook wel opslagfactor genoemd).Dat is een vermenigvuldiging van je maandlast.
Die factor is er om twee redenen:
- Een hypotheekrente is in veel situaties aftrekbaar van de belasting. Een studieschuld niet. Om dit eerlijk te vergelijken, wordt je DUO-maandlast “gebruteerd”.
- In de leennormen wordt rekening gehouden met risico’s, zoals rentestijging. Zo moet je niet te krap lenen.
De hoogte van die factor hangt samen met de hypotheekrente. Bij een hogere rente hoort een hogere factor. Dan telt dezelfde DUO-maandlast dus zwaarder mee in de berekening.
Oude stelsel (15 jaar) versus nieuwe stelsel (35 jaar)
Het verschil zit vooral in de looptijd. Bij dezelfde schuld en rente geldt:
- 35 jaar terugbetalen → lagere maandlast
- 15 jaar terugbetalen → hogere maandlast
Omdat geldverstrekkers kijken naar je maandlast, heeft het 35-jaarsstelsel meestal minder impact op je maximale hypotheek dan het 15-jaarsstelsel.
Weegt een studieschuld minder zwaar dan een consumptieve lening?
Vaak wel, maar het hangt van de situatie af.
Consumptieve leningen, zoals een doorlopend krediet, creditcard of roodstand, worden vaak strenger beoordeeld. Ze kunnen ook bij het BKR geregistreerd staan en worden meestal met voorzichtige aannames meegenomen.
Een studieschuld wordt sinds 2024 meestal beoordeeld op basis van de annuïtaire maandlast. Daarnaast kent de terugbetaling inkomensafhankelijke elementen. Daardoor kan de betaaldruk anders zijn dan bij een “harde” consumptieve lening.
Toch geldt: uiteindelijk draait het om je maandlast (na brutering) en de hypotheekrente waarmee wordt getoetst.
Wat kost €100,- DUO-maandlast aan hypotheekruimte?
Een handige, maar globale bandbreedte is:
Elke €100,- minder bestedingsruimte per maand kan ongeveer €15.000 tot €25.000 schelen in je maximale hypotheek.
Waarom is dat verschil zo groot?
- Bij een lage hypotheekrente kun je meer lenen per €100,- maandlast.
- Bij een hoge rente minder.
- De bruteringsfactor maakt dat €100,- DUO-maandlast vaak als méér dan €100,- meetelt.
- Ook normen en persoonlijke factoren spelen mee.
Kort gezegd: elke €100,- aan DUO-termijnbedrag kan tienduizenden euro’s verschil maken in je maximale hypotheek.
Helpt extra aflossen op je studieschuld?
Dat hangt af van wat er gebeurt met je maandlast. Extra aflossen helpt vaak wél als:
- je structurele DUO-maandlast daardoor omlaag gaat
- je de schuld volledig aflost
Het helpt vaak weinig als:
- je nu tijdelijk minder betaalt, maar de geldverstrekker rekent met het standaard maandbedrag
- je extra aflost, maar je maandlast nauwelijks verandert
Daarom is het belangrijk om vooraf te kijken naar:
- wat gebeurt er met je maandlast?
- hoeveel spaargeld houd je over voor kosten koper of verbouwing?
- wanneer wil je een huis kopen?
Zijn er duidelijke verschillen tussen banken?
De basis van de berekening (maandlast × bruteringsfactor) komt uit landelijke leennormen. Die zijn grotendeels gelijk.
Verschillen zitten vooral in de praktijk:
- Hoe gaat een bank om met een tijdelijk lagere betaling?
- Welke DUO-documenten willen ze zien?
- Hoe recent moeten die zijn?
- Hoe streng zijn ze bij bijzondere situaties, zoals flexibel inkomen of meerdere leningen?
De regels zijn dus grotendeels hetzelfde, maar de uitvoering kan verschillen. Een hypotheekadviseur kan je een overzichtelijk advies geven van de verschillen tussen banken, en welke optie het beste bij jouw situatie past.
Wat als je een hypotheek met NHG wilt, heeft een studieschuld dan invloed?
Met NHG (Nationale Hypotheek Garantie) moet je voldoen aan de NHG-voorwaarden én aan de normale leennormen. De manier waarop je studieschuld wordt meegenomen (maandlast × factor) blijft in grote lijnen hetzelfde.
Wel is transparantie extra belangrijk. Als je een studieschuld verzwijgt en dit later blijkt, kan dat gevolgen hebben voor je NHG-bescherming.
En bij een Starterslening?
Bij een Starterslening bestaat je financiering meestal uit:
- een eerste hypotheek bij de bank
- een tweede lening via SVn (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten)
Je studieschuld telt niet letterlijk “dubbel”. Maar omdat je door DUO minder kunt lenen bij de bank, ontstaat vaak de behoefte aan een Starterslening.
Uiteindelijk moet het totaalplaatje betaalbaar zijn.
Wat zijn de risico’s als je je studieschuld verzwijgt?
Dit is belangrijk: een studieschuld verzwijgen kan grote gevolgen hebben. Mogelijke consequenties zijn:
- Het wordt gezien als fraude of het geven van onjuiste informatie.
- De geldverstrekker kan de hypotheek direct opeisbaar stellen.
- Je kunt in een frauderegister terechtkomen.
- Bij NHG kun je je bescherming verliezen.
Daarnaast is de kans dat het wordt ontdekt niet klein. Betalingen aan DUO zijn vaak zichtbaar op bankafschriften. Openheid is dus altijd de juiste keuze.
Conclusie
Een studieschuld betekent niet dat je geen huis kunt kopen. Maar het beïnvloedt wel hoeveel je kunt lenen.
De belangrijkste factor is je maandelijkse DUO-bedrag. Dat bedrag wordt via een bruteringsfactor zwaarder meegewogen in de hypotheekberekening.
Wil je precies weten wat jouw studieschuld betekent voor jouw situatie? Dan is het belangrijk om je DUO-overzicht erbij te pakken en dit samen met een hypotheekadviseur zorgvuldig door te rekenen zodat je een duidelijk beeld hebt van je opties.
