Veel mensen gaan ervan uit dat hun pensioen automatisch goed geregeld is via hun werkgever. Toch ontstaan pensioentekorten vaker dan gedacht. Bijvoorbeeld door parttime werken, een periode als ondernemer, een carrièreswitch of een werkgever met een beperkte pensioenregeling.
Bouw je nog geen volledig pensioen op? Dan kan de jaarruimte een interessante manier zijn om fiscaal voordelig extra pensioen op te bouwen. Met de jaarruimte kun je zelf aanvullend pensioen opbouwen én mogelijk belasting besparen. Maar hoe werkt dat precies?
Wat is de jaarruimte?
De jaarruimte is het bedrag dat je per kalenderjaar maximaal fiscaal voordelig mag gebruiken voor extra pensioenopbouw. De overheid stimuleert mensen om aanvullend pensioen op te bouwen. Daarom is de inleg in veel gevallen aftrekbaar van je belastbaar inkomen.
Je jaarruimte wordt berekend op basis van je financiële situatie in het voorgaande jaar. Je inkomen en pensioenopbouw in 2024 bepalen dus hoeveel jaarruimte je in 2025 hebt.
Pensioen opbouwen via jaarruimte gebeurt meestal via:
- een lijfrenteverzekering
- banksparen voor pensioen
- een speciale pensioenrekening
Hoe wordt de jaarruimte berekend?
De hoogte van je jaarruimte hangt af van verschillende factoren, zoals:
- je inkomen
- je pensioenopbouw via een werkgever
- eventuele pensioentekorten
In 2026 bedraagt de jaarruimte maximaal 30% van het pensioengevend inkomen, tot een wettelijk maximum.
Van dit bedrag wordt eerst afgetrokken wat je al via een werkgever aan pensioen opbouwt. Daarbij wordt onder andere gekeken naar de zogenoemde pensioenaangroei, ook wel Factor A genoemd. Het bedrag dat daarna overblijft, is de beschikbare jaarruimte die je fiscaal voordelig kunt benutten.
Omdat de berekening per situatie verschilt, kiezen veel mensen ervoor om hun jaarruimte te laten berekenen door een financieel adviseur.
Hoe weet je of je een pensioentekort hebt?
Veel mensen ontdekken pas later dat hun pensioenopbouw lager is dan verwacht. Dat komt bijvoorbeeld voor bij:
- parttime werken
- wisselende werkgevers
- tijdelijk werk
- zelfstandig ondernemerschap
- werkgevers met een beperkte pensioenregeling
Via Mijnpensioenoverzicht.nl krijg je inzicht in je huidige pensioenopbouw. Daarmee kun je beter beoordelen of aanvullend pensioen opbouwen verstandig is.
Wanneer is de jaarruimte interessant?
De jaarruimte is vooral interessant voor mensen die niet automatisch voldoende pensioen opbouwen via hun werkgever of onderneming. Veel mensen denken dat hun pensioen goed geregeld is, terwijl er in de praktijk vaak een pensioentekort ontstaat.
Dat zie je bijvoorbeeld bij:
- werkgevers met een beperkte pensioenregeling
- parttime werken
- een periode als zzp’er of ondernemer
- wisselende werkgevers
- een carrièreswitch
- tijdelijk minder werken of ouderschapsverlof
In deze situaties bouw je vaak minder pensioen op dan fiscaal mogelijk is. Met de jaarruimte kun je dit verschil in sommige gevallen aanvullen.
Extra pensioen opbouwen bij een beperkte pensioenregeling
Niet iedere werkgever biedt dezelfde pensioenregeling aan. Bij sommige werkgevers bouw je relatief weinig pensioen op, terwijl je daar pas later achter komt.
Met de jaarruimte kun je zelf aanvullend pensioen opbouwen naast de regeling van je werkgever. Daardoor creëer je mogelijk meer financiële ruimte voor later.
Pensioengaten aanvullen na parttime werken of een carrièreonderbreking
Ook periodes waarin je minder hebt gewerkt, tijdelijk bent gestopt of parttime hebt gewerkt, kunnen zorgen voor een lagere pensioenopbouw.
Denk bijvoorbeeld aan:
- ouderschapsverlof
- een sabbatical
- minder uren werken
- een periode zonder werkgever
De jaarruimte kan helpen om deze pensioengaten gedeeltelijk op te vullen.
Jaarruimte voor ondernemers en dga’s
Voor zelfstandigen en dga’s is de jaarruimte vaak extra interessant. Ondernemers bouwen namelijk meestal niet automatisch pensioen op via een werkgever. Door gebruik te maken van de jaarruimte kun je zelfstandig pensioen opbouwen én mogelijk belasting besparen. Vooral in jaren met een hogere winst kan dit aantrekkelijk zijn.
Wat is reserveringsruimte?
Gebruik je je jaarruimte in een bepaald jaar niet volledig? Dan gaat deze fiscale ruimte meestal niet direct verloren. De ongebruikte ruimte wordt toegevoegd aan de reserveringsruimte. Hiermee kun je eerder gemiste pensioenopbouw in sommige gevallen alsnog benutten.
Dat kan interessant zijn wanneer je:
- later begint met pensioen opbouwen
- tijdelijk minder financiële ruimte hebt
- in de toekomst een hoger inkomen verwacht
Welke bedragen je precies kunt benutten, hangt af van je persoonlijke situatie en fiscale ruimte uit eerdere jaren.
Waarom is pensioen opbouwen via jaarruimte fiscaal interessant?
De jaarruimteregeling biedt verschillende fiscale voordelen. Het bedrag dat je stort op een pensioenrekening is in veel gevallen aftrekbaar van je belastbaar inkomen. Daardoor betaal je nu minder inkomstenbelasting. Wel betaal je later belasting wanneer het opgebouwde pensioen wordt uitgekeerd. In sommige situaties val je na pensionering in een lagere belastingschijf.
Daarnaast telt het opgebouwde pensioenkapitaal meestal niet mee als vermogen in box 3. Daardoor betaal je hierover geen vermogensbelasting.
Houd rekening met beperkte flexibiliteit
Pensioen opbouwen via een lijfrente of pensioenrekening biedt fiscale voordelen, maar het opgebouwde geld staat meestal vast tot de pensioendatum. Je kunt het bedrag daarom niet zomaar tussentijds opnemen zonder fiscale gevolgen. Daarom is het belangrijk om een oplossing te kiezen die past bij jouw financiële situatie en toekomstplannen.
Daarnaast verschillen pensioenproducten onderling. Zo kiezen sommige mensen voor meer zekerheid via banksparen, terwijl anderen juist kiezen voor beleggen met mogelijk meer rendement én meer risico.
Persoonlijk advies over jaarruimte en pensioenopbouw
Wil je weten hoeveel jaarruimte je hebt of of aanvullend pensioen opbouwen interessant is in jouw situatie? Wij kijken graag met je mee en helpen je inzicht krijgen in de mogelijkheden.
